Παρασκευή 29 Απριλίου 2016

Γιατί τα κοράκια είναι μαύρα;

Γιατί τα κοράκια είναι μαύρα;
Στην ελληνική μυθολογία 
ο Λυκαβηττός ήταν ένας βράχος 
που κουβαλούσε στα χέρια της η Θεά Αθηνά, 
της έπεσε όμως έπειτα από
 μια κακιά είδηση 
που της έφερε ένα κοράκι. 
Από τότε τα κοράκια έγιναν μαύρα. 
Μόνο στην ταινία "Ξύπνα Βασίλη" 
ο ποιητής Φανφάρας έβλεπε 
κοράκια σε όλα τα χρώματα.
Εικόνα: Οδός Λυκαβηττού, Κολωνάκι, 1934.

Με τη στάμπα της λύπης...



Θυμάμαι όποτε είχα πέμπτη τάξη,
διαβάζαμε τους στίχους του Παλαμά στο παλιό Ανθολόγιο
«και στο σπίτι το άραχνο 
γυρνώντας, ω ακριβέ μας,
γίνε αεροφύσημα 
και γλυκοφίλησέ μας!»
Προσπαθούσα να κερδίσω χρόνο
να πω πότε γράφτηκε το ποίημα και γιατί, 
δεν προλάβαινα όμως, 
έσπαγε η φωνή μου
και κλαίγαμε όλοι στην τάξη.
Δεν αναλύαμε ποτέ τους στίχους… 
Συζητούσαμε για την απώλεια 
που λίγη σημασία έχει 
αν είναι ξαφνική ή αναμενόμενη.
Τη βλέπαμε μετά ως απουσία 
που περνάν τα χρόνια 
και δεν πιάνει κανένα γιατροσόφι.
Και πάντα κάπου στο τέλος του μαθήματος 
πεταγόταν κάποιος κι έλεγε πως 
υπάρχουν μέρες 
με τη στάμπα της λύπης 
κι οι αναμνήσεις επιστρέφουν αυτόματα…
Γ.Γ.

Εικόνα: Σκηνή από την ταινία του Ingmar Bergman "The seventh Seal" (1957)

Κυριακή 3 Απριλίου 2016

Χανιά, συνοικία Καστέλι

Εικόνα: Χανιά, συνοικία Καστέλι, 1908.
Στην οδό Κανεβάρο από τα χρόνια των Βενετών μέχρι και τους βομβαρδισμούς των Γερμανών το 1941 κατοικούσαν οι πιο εύπορες οικογένειες.
Στο σημείο που βρίσκεται ο φωτογράφος τότε υπήρχε ακόμη η δυτική πύλη. Σήμερα υπάρχουν αλυσίδες ως ανάμνηση των βομβαρδισμών του 1941.
(Οι πληροφορίες επιβεβαιώθηκαν από τη φίλη Λαμπρινή Τσαμποδήμου)
Υ.Γ. Και μια υποψία που δεν μπορώ να επιβεβαιώσω, αλλά θα την πω:
Στη φωτογραφία βλέπουμε παρέλαση έφιππων στρατιωτικών και στα πεζοδρόμια και στα μπαλκόνια κόσμος παρακολουθεί. Σημαίες ελληνικές παντού.
Το 1908 η Κρητική πολιτεία κήρυξε την ένωσή της με την Ελλάδα και κατάργησε την αρμοστεία. Για την ακρίβεια 12 Οκτωβρίου 1908 (στις 25 Οκτωβρίου με το νέο ημερολόγιο). Ίσως λοιπόν είναι εορτασμός αυτού του γεγονότος.
Βέβαια, επίσημα αναγνωρίστηκε η ένωση από τις υπόλοιπες χώρες με τη Συνθήκη του Λονδίνου μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-13.

Οδός Πατησίων



Οι Αθηναίοι του 19ου αιώνα συνήθιζαν να οργανώνουν μικρές εκδρομές στα εξοχικά και εξωτικά Πατήσια. Το 1908 χαράχθηκε η οδός που θα τα συνέδεε με την πλατεία Ομονοίας στο κέντρο της Αθήνας. Και το όνομα της οδού: Πατησίων.
Πώς βγήκε όμως το όνομα;
1. Βατής ήταν το όνομα του αρχαίου δήμου. Βατήσι ο επιρρηματικός τύπος.
Τι Βατήσι τι Πατήσι. Ένα μόνο του το Πατήσι και πολλά μαζί τα Πατήσια, αν και σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες πάντα ήταν πολλά τα Πατήσια, ποτέ ένα μόνο του, για να απαντήσουμε σε απορία που εκφράστηκε διά στόματος Ντάλιας στη σειρά «Στο παρά πέντε».
2. Τούρκος αξιωματούχος της Οθωμανικής εποχής λεγόταν Πατίς-Αγάς.

3. Αν κάποιος βρισκόταν στο κέντρο και ρωτούσε πώς θα πάει στην περιοχή, του έδειχναν που είναι και του έλεγαν "πάτα ίσια". Και μάλλον έκοβε λίγο στις άκρες τα φωνήεντα.
Εικόνα: Οδός Πατησίων, 1910.

Κυριακή 27 Μαρτίου 2016

Πλατεία Κοτζιά


Μία πλατεία πολλά ονόματα
Μετά το 1850 επί βασιλείας Όθωνα η περιοχή διαμορφώθηκε σε πλατεία και ονομάστηκε «πλατεία Λουδοβίκου» με δόξα και τιμή, αφού Λουδοβίκος λεγόταν ο πατέρας του Όθωνα. Πολλά χρόνια αργότερα η ατάκα «με δόξα και τιμή» θα χρησιμοποιηθεί από μία κυρία Κοκοβίκου, η οποία καμιά σχέση δεν είχε με την πλατεία Λουδοβίκου.
Δεκαετία του 1870 επειδή άρχισε να κατασκευάζεται εκεί το Δημοτικό Θέατρο η πλατεία πήρε και το όνομά του. Θα μπορούσε ο Γεώργιος να την ονομάσει πλατεία Χριστιανού Θ΄ της Δανίας, για να συνεχίσει την παράδοση του Όθωνα, αλλά και να τιμωρήσει τους περαστικούς που ήθελαν να προφέρουν το όνομά της, αλλά από μεγαλοψυχία προς τους Έλληνες δεν το έκανε. 
Ο Κώστας Κοτζιάς το 1934 με τη βοήθεια του Λαϊκού Κόμματος έγινε Δήμαρχος Αθηναίων, το 1939 κατεδαφίστηκε το θέατρο παρά τις έντονες διαμαρτυρίες, οπότε πώς να πούμε τώρα την πλατεία; Μα φυσικά πλατεία Δημοτικού Θεάτρου χωρίς Δημοτικό Θέατρο.
Μεταπολεμικά, η πλατεία πήρε το όνομα του Κοτζιά, με το οποίο είναι και σήμερα γνωστή, ενώ το 1977 ονομάστηκε Εθνικής Αντιστάσεως.

Εικόνα: Πλατεία Κοτζιά

Οδός Αιόλου


Δηλαδή, μεταξύ μας τώρα, 
μία οδός που ξεκινάει 
από το αρχαίο μνημείο Αέρηδες 
(Ωρολόγιο του Κυρρήστου, πιο επίσημα) 
δε δικαιούται το όνομα 

του διορισμένου από τον Δία ταμία των ανέμων;

Εικόνα: οδός Αιόλου, 1940.

Οδός Ερμού


Είναι από τους πρώτους δρόμους που σχεδιάστηκαν, 
όταν το 1833 οι αρχιτέκτονες Κλεάνθης και Σάουμπερτ συνέταξαν 
το πρώτο πολεοδομικό σχέδιο της νέας πρωτεύουσας. 
Θα γινόταν ο κεντρικός εμπορικός δρόμος της πόλης 
και έπρεπε να βρεθεί το ανάλογο όνομα. 
Θεός του εμπορίου στο τόσο σημαντικό 
– για το νεοσύστατο ελληνικό κράτος – 
αρχαίο ελληνικό παρελθόν 
ήταν ο Ερμής.
Οπότε…

Εικόνα: Οδός Ερμού, 1890

Σάββατο 5 Μαρτίου 2016

Φένια, η αγαπημένη των ήχων

Στο βιβλίο «Φένια, η αγαπημένη των ήχων» 
η δασκάλα κάνει τη διαφορετικότητα παιχνίδι 
κι αποφασίζει να μεταφέρει τους μαθητές της 
σε έναν κόσμο γεμάτο 
με ήχους, αρώματα με ένα μόνο χρώμα. 
Στον κόσμο της Φένιας.

Η δικιά μας Γιώτα Αλεξάνδρου
(αγαπημένη συνάδελφος) 
κατάφερε με το βιβλίο της αυτό να κερδίσει 
μικρούς και μεγάλους, 
αγγίζοντας ένα ευαίσθητο θέμα αλλά και σκληρές καταστάσεις 
με τον δικό της τρυφερό τρόπο. 
Υπέροχες και οι εικόνες της Έφης Λαδά.

Σε ευχαριστούμε, αγαπητή μας Γιώτα, 
αγαπημένη των λέξεων και των παιδιών

Τετάρτη 24 Φεβρουαρίου 2016

Elvis is back




Όταν περιμένω το καλοκαίρι κι αυτό αργεί, κοιτάζω παλιές φωτογραφίες.
Κι αναρωτιέμαι διάφορα.
Για παράδειγμα:
Πού κολλάει ο Elvis στο Τσιλιβί της Ζακύνθου τον Αύγουστο του 2010;
Άγγλοι μαγεύονται από τα δήθεν αυτοσχέδια σόου του μπάρμαν. 
Elvis is back.
Ελαφρώς κοιλαράς ο σωσίας και με περούκα πάνω σε αγροτικό, κρατάει μικρόφωνο, προσπαθεί να λικνιστεί σαν τον αυθεντικό βασιλιά και στο παρά πέντε γλιτώνει την πτώση από την καρότσα.
Πίνω μια ξανθή Beck's που μου ήρθε ζεστή ζεστή και σε μικρό ποτήρι παρακαλώ (ευτυχώς όχι του κρασιού).
Δεν καπνίζω (εδώ κι ένα χρόνο σχεδόν) όπως επίσης και δεν χτυπάω το κεφάλι μου στον τοίχο (από συνήθεια και άποψη) οπότε η ώρα δεν περνάει ή περνάει έτσι ... κοιτάζω στη γιγαντοοθόνη δυο εύσωμους να παίζουν βελάκια και να κλέβουν τις ενοχές μου οπότε παραγγέλνω και δεύτερο ποτήρι.
Η μουσική είναι εκπληκτική, το αγαπημένο μου Suspicious Minds, όμως ... δε θα το ξανακούσω εδώ το τραγούδι ... κλείνω τα μάτια ... και φεύγω… πόσο πιο ωραία θα ήταν ... μπαράκι δίπλα στη θάλασσα να παίζει το Nothing Compares To You και η Sinead O' Connor να τα λέει εκεί στο βάθος κι ανάμεσα στους ψίθυρους των κυμάτων...