Η "δημόσια Ιστορία" αφορμή...

Για τα ιστορικά γεγονότα δε μιλάμε μόνο στις επετείους. Η Ιστορία δεν είναι δωμάτιο χωρίς γωνίες. Η ιστορική αφήγηση δεν είναι πια υποχρεωμένη να διώξει το συναίσθημα. Αυτό που μας έμαθαν να αποκαλούμε στο Πανεπιστήμιο ως «δημόσια Ιστορία» μπορεί να γίνει η αφορμή, για να ενδιαφερθούν τα παιδιά για τη «σχολική Ιστορία».

«Κύριε, ένας Τούρκος ήταν καλός και έσωσε τη γιαγιά μου από βέβαιο θάνατο και κάποιοι άλλοι ήταν κακοί».

Ιστορία δεύτερη

Η γιαγιά της μαμάς μου, η προγιαγιά μου δηλαδή, η Αφέντρα Κεφαλίδου, ήταν από τα Κοτύωρα του Εύξεινου Πόντου. Είναι το αρχαίο όνομα της πόλης στα παράλια της Μαύρης Θάλασσας. Σήμερα τη λένε Ορντού. Η μαμά μου θυμάται ακόμα τις διηγήσεις της. Περιέγραφε η προγιαγιά μου τον τρόμο που ένιωσαν όλοι στα Κοτύωρα όταν έμαθαν ότι οι Τούρκοι θα πήγαιναν στο χωριό τους. Μέσα σε λίγες ώρες παντού φωτιά, νεκροί άνθρωποι, παιδιά, κραυγές! Ένας Τούρκος γείτονας έκρυψε την προγιαγιά μου και τη μαμά της σε μια σπηλιά και μετά τις πήγε σε ένα καράβι κι έφυγαν για την Ελλάδα.

Μια μικρή ιστορία που θυμάται η μαμά μου για τον προπάππο μου είναι στην ίδια εποχή με την προηγούμενη. Οι Τούρκοι εκβίαζαν και απειλούσαν Έλληνες να κόψουν δέντρα και να τα κουβαλήσουν στην πλατεία που εκεί φτιάχνανε κρεμάλες για τους Έλληνες.

Φώτης Παναγιωτόπουλος

Τις ιστορίες τις φέρνουν τα παιδιά...

Οι ιστορίες περνάνε δίπλα μας σαν σφαίρες κι αν δεν τις ακούσουμε, χάνονται... κι αν δεν τις γράψουμε...
Λίγο πριν φτάσουμε στο σχετικό μάθημα της Μικρασιατικής Καταστροφής, είπαμε να μαζέψουμε ιστορίες που ακούγονται μέσα στα σπίτια μας. Άλλωστε τα παιδιά μεγαλώνουν σε μια πόλη που φτιάχτηκε από πρόσφυγες.
"Κύριε, πειράζει αν έχω κάνει λάθη;"
"Όχι"

Ιστορία πρώτη
Η προπρογιαγιά μου την εποχή της Μικρασιατικής Καταστροφής ήταν μικρό κοριτσάκι, αλλά τη ντύσανε γριούλα, την έβαλαν σε μια βάρκα και την έφεραν στην Ελλάδα. Μόλις ήρθε Ελλάδα, λέγανε οι γύρω Έλληνες πως ήταν Τουρκάλα και οι Τούρκοι λέγανε πως είναι Ελληνίδα.
Πολλά χρόνια μετά, την εποχή της γερμανικής κατοχής κάτσανε η προγιαγιά μου η Μαλάμω με τον προπροπαππού μου, την προγιαγιά μου και τις αδερφές της να φάνε και πετάχτηκε μια σφαίρα και σκότωσε τον προπροπάππο μου.
Λουκία – Μαρία Βάρσου
6ο Δημοτικό Σχολείο Βύρωνα

2 Μαΐου 1919

100 χρόνια πριν
Σμύρνη, 2 Μαΐου 1919
"Ο κόλπος μαύρισεν από καράβια. Αιώνες τα προσμέναμε στην σκλαβιά μας. Δεν τα φέρνουν οι μηχανές τους. Τα τραβά ο μαγνήτης των πόθων μας.
Νάτα τα καράβια!
Έρχονται, φτάνουν, ζυγώνουν.
Το υπερωκεάνειο "Πατρίς" με το 1/38 Ευζωνικό σύνταγμα πλεύρισε στην Προκυμαία"
Κώστας Μισαηλίδης, πολεμικός ανταποκριτής, 100 χρόνια πριν.

και 100 χρόνια μετά μια εκδήλωση του Ελληνικού Ιδρύματος Ιστορικών Μελετών στο κατάμεστο αμφιθέατρο του Πολεμικού Μουσείου.

Εικόνα: Έλληνες της Σμύρνης παρακολουθούν την είσοδο του ελληνικού στόλου στον λιμένα της πόλης (2/15 Μαΐου 1919).

Καλό Πάσχα!!!

Λίγο διαφορετικό το γραφείο σήμερα. 
"Κύριε Γιώργο, είστε ΑΕΚ;"
"Όχι πολύ"
Πολλές πολλές ευχές.
Καλή Ανάσταση και καλό Πάσχα!!!

Ένας διαφορετικός περίπατος

Έχει τελειώσει η επίσκεψη της έκτης τάξης στη Βουλή και υπάρχει χρόνος για έναν μικρό αλλά διαφορετικό περίπατο. Ανεβαίνουμε τη Βασιλίσσης Σοφίας και στην πρώτη είσοδο μπαίνουμε στον Εθνικό Κήπο. Περπατάμε ήδη δέκα λεπτά χαμένοι μέσα σε δέντρα και θάμνους.

«Ένας μικρός τόσο δα κηπάκος για τη βασίλισσα Αμαλία», σχολιάζει η Κωνσταντίνα.

«Ταιριάζει στο μικρούτσικο παλατάκι του Όθωνα», συμπληρώνει ο Νικόλας.

Αρχίζω να μιλάω με αριθμούς.

«3 ώρες την ημέρα ασχολιόταν με τον κήπο η Αμαλία, ενώ έφερε από Γένοβα 15.000 καλλωπιστικά φυτά, τα οποία συμπληρώθηκαν με άλλα από Σούνιο και Εύβοια».

Δε μ’ ακούει κανείς. Όλοι τρέχουν προς τα ζωάκια. Αγριοκάτσικα, χελώνες και πάπιες. Μετά ασχολούμαστε με τα αγάλματα. Καθένα και μια ιστορία. Το άγαλμα του Εϋνάρδου είναι το πρώτο άγαλμα που ανεγέρθηκε σε δημόσιο χώρο της Αθήνας. Ελβετός τραπεζίτης και Φιλέλληνας.

«Είχαμε μιλήσει για αυτόν, όταν κάναμε για τον Καποδίστρια. Αν και δεν ήταν Έλληνας, πλήρωσε μισό εκατομμύριο φράγκα για το χρέος της Ελλάδας».

Βγαίνουμε σε ανοιχτό χώρο. Στο βάθος δεξιά εμφανίζεται ένα μεγαλοπρεπές κτίριο που μοιάζει λίγο με αρχαίο ναό (κορινθιακού ρυθμού οι κίονες) και λίγο με παλάτι.

Ο Κωνσταντίνος έχει ετοιμάσει πληροφορίες.

«Ζάππειο Μέγαρο ονομάστηκε προς τιμήν του ευεργέτη που πλήρωσε για την ανέγερσή του και υπήρξε το πρώτο σε όλο τον κόσμο κτίριο, το οποίο κτίστηκε αποκλειστικά για Ολυμπιακούς Αγώνες. Ευάγγελος ή Ευαγγέλης Ζάππας ο ευεργέτης, ο οποίος δεν πρόλαβε να το δει ολοκληρωμένο το 1888»

«Πολλά τα οχτάρια, εύκολη η χρονολογία», σκέφτομαι.

Βγαίνουμε στη Λεωφόρο Αμαλίας και έχουμε χρόνο να δούμε και το Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη. Φωτογραφίες. Οι ακίνητοι εύζωνες. Το φως που καίει στο κενοτάφιο και είναι από την Αγία Λαύρα. Η απορία των περισσότερων παιδιών όμως προσπερνάει το παρελθόν.

«Πόσες ώρες στέκεται ακίνητος ο εύζωνας;»

Ρωτάω τον υπεύθυνο υπαξιωματικό.

«Η υπηρεσία διαρκεί μία ώρα και στη διάρκεια ενός εικοσιτετραώρου επαναλαμβάνεται τέσσερις φορές», μου απαντάει με ευγενικό χαμόγελο.

Η ώρα πέρασε. Επιστρέφουμε στην είσοδο του Εθνικού Κήπου επί της Αμαλίας. Με ύφος ξεναγού, που βιάζεται, λέω ότι στη γωνία Αμαλίας και Όθωνος ήταν το τείχος της παλιάς πόλης και η πύλη της Μπουμπουνίστρας, που πήρε το όνομα από μια πηγή, η οποία κατέβαζε νερό από τους Αμπελόκηπους με θόρυβο τρελό σαν μπουμπουνητό. Τρία αγόρια φοράνε κουκούλες και έχουν κάνει κύκλο γύρω από δύο φορητά μικρά ηχεία. Τα υπόλοιπα παιδιά χορεύουν, γελάνε και σπρώχνονται μέχρι να ανεβούμε στο πούλμαν.

Στη γωνία Όθωνος και Αμαλίας μας πιάνει βροχή, αλλά εμείς το διασκεδάζουμε. Τα μπουμπουνητά είναι σαν να έρχονται από τη Βουλή. Σαν μια υπόγεια πηγή να κατεβάζει νερό. Από τους Αμπελόκηπους.

Εθνικό Ιστορικό Μουσείο

ΕΘΝΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ by on Scribd

Πλατεία Ομονοίας

Άντε να εξηγήσεις στα παιδιά πως αυτό που σήμερα είναι το κέντρο της πόλης, παλιότερα σ' αυτό ακριβώς το σημείο τέλειωνε ο εξοχικός περίπατος των Αθηναίων.
Άλλαξε και πολλά ονόματα η πλατεία.
1. Πλατεία Ανακτόρων, επειδή εδώ θα χτιζόταν το παλάτι του βασιλιά, αλλά ο πατέρας του έφερε αντιρρήσεις.
"Ε όχι το ανάκτορο του γιου μου δίπλα στις φτωχογειτονιές", είπε ο Λουδοβίκος και βρήκε για τον Όθωνα το τέλειο σημείο για σπίτι. Στον λόφο της Μπουμπουνίστρας, κι αυτό έξω από τα τείχη της παλιάς πόλης, εκεί που σήμερα είναι η Βουλή.
2. Πλατεία Όθωνος: φυσικά προς τιμήν του βασιλιά κι ας γύρισε τη μεγαλοπρεπέστατη πλάτη του στην περιοχή
3. Πλατεία Ομονοίας; επειδή σε αυτή τη ζωή τίποτε δεν είναι μόνιμο και στην ιστορία λέξη "πάντα" δεν υπάρχει. Ο βασιλιάς Όθωνας έφυγε κακήν κακώς και άφησε πίσω του τους Έλληνες χωρισμένους να τρώγονται (όχι ότι χρειάζονταν δικαιολογία) κι επειδή ως γνωστόν "οι χωρισμένοι δε γιορτάζουνε ποτέ", το λέει και το τραγούδι, έδωσαν όνομα τέτοιο στην πλατεία να σταματήσουν οι τσακωμοί (οι οποίοι φυσικά δε σταμάτησαν) και τελικά μας έμεινε το όνομα.
Πίνοντας καφέ σε αυτή την πλατεία σήμερα δύο πράγματα μου ήρθαν στο μυαλό.
1. Η εικόνα της με τα συντριβάνια, ούτε που θυμάμαι ποια δεκαετία, αφού σε αυτή την πλατεία τίποτε δεν είναι μόνιμο.
2. Τα δύο παλιά όμορφα κτίρια που έβλεπα στο βάθος, αυτά που ασφυκτιούν ανάμεσα στα υπόλοιπα νεόκτιστα και κακόγουστα. Το Μπάγκειο και ο Μέγας Αλέξανδρος. Στην εποχή τους ήταν τα πρώτα ξενοδοχεία που ακολούθησαν τα ευρωπαϊκά πρότυπα θέλοντας να κάνουν την Αθήνα του 1885 να θυμίζει λίγο από Λονδίνο και Παρίσι. Στο σημείο προϋπήρχε οικία στην οποία διέμενε μέχρι το 1883 η οικογένεια του πρώην πρωθυπουργού Χαρίλαου Τρικούπη.
Μια μπερδεμένη άνοιξη του 2019...

Αφροδίτη της Μήλου

Σαν σήμερα
8/4/1820
Ο αγρότης Γιώργος Κεντρωτάς, σκάβοντας στο κτήμα του στη Μήλο, ανακαλύπτει ένα γυναικείο άγαλμα σε πάνω από 6 χωριστά κομμάτια. Είναι η πασίγνωστη σήμερα Αφροδίτη της Μήλου, που βρίσκεται στο Μουσείο του Λούβρου και την οποία απέκτησαν οι Γάλλοι με την απειλή των όπλων.

The Favourite

 
1. Διαφορετική από τις προηγούμενες ταινίες του Λάνθιμου.
2. Οσκαρικές ερμηνείες
3.Μια βασίλισσα εξαιρετικά φιλάσθενη και μόνιμα σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση είναι το διακοσμητικό στοιχείο στον βρετανικό θρόνο το 1702. Ουσιαστικά η χώρα κυβερνιέται από την πιστή της σύμβουλο Λαίδη Σάρα. Όλα αλλάζουν όμως με την εμφάνιση της καινούριας υπηρέτριας.
4. Μαύρο χιούμορ και μια διαφορετική οπτική γωνία

Παιδιά της Σαμαρίνας

Το 1826 ένα από τα σημαντικότερα πολεμικά γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης βρισκόταν σε εξέλιξη. Η Δεύτερη Πολιορκία του Μεσολογγίου (1825-1826).

120 Σαμαριναίοι μαχητές με αρχηγό τον Μίχο Φλώρο μετέχουν στην αθάνατη μακεδονική φρουρά και μάχονται με ηρωισμό στην «Ντάπια», στο πλευρό του στρατηγού Δημήτριου Μακρή, μυημένου στη Φιλική Εταιρεία και ενός εκ των πρωταγωνιστών του Αγώνα στη Δυτική Ελλάδα.

10 Απριλίου 1826

Κατά την ηρωική Έξοδο ο Μακρής έχει αναλάβει να οδηγήσει την αριστερή πτέρυγα της φρουράς, ενώ η Μακεδονική φρουρά ήταν εμπροσθοφυλακή των πολιορκημένων, με συνέπεια να έχει τις μεγαλύτερες απώλειες από τα πυρά των Οθωμανών.

Από τους 120 μαχητές της Σαμαρίνας διεσώθησαν μόνο 33.

Ο θρύλος λέει πως ο καπετάνιος τους Μίχος Φλώρος, βαριά τραυματισμένος, έδωσε στα παλικάρια που σώθηκαν ως τελευταία του επιθυμία τα λόγια του τραγουδιού «Παιδιά της Σαμαρίνας»:

«Κι εσείς παιδιά μωρέ κλεφτόπουλα.
Παιδιά της Σαμαρίνας, μωρέ παιδιά καημένα.
Αν πάτε, πά – μωρ’ πάνω στα βουνά,
ψηλά στη Σαμαρίνα μωρέ παιδιά καημένα.
Τουφέκια να μωρέ να μη ρίξετε.
Τραγούδια να μην πείτε μωρέ παιδιά καημένα.
Κι αν σας ρωτήσει μωρέ η μάνα μου,
η δόλια η αδερφή μωρέ παιδιά καημένα.
Μην πείτε, πεί – μωρέ πως εχάθηκα.
Πως είμαι σκοτωμένος μωρέ παιδιά καημένα
Μα πείτε πως παντρεύτηκα πήρα καλή γυναίκα…».

Οι 33 Σαμαριναίοι, για να μη χαθούν αυτά τα λόγια, τα έγραψαν στις φουστανέλες τους. Αμέσως έγινε μοιρολόι και το έλεγαν οι ντόπιοι όταν έχαναν αγαπημένα πρόσωπα. Αργότερα ντύθηκε με μουσική.